PL EN DE

„Polska i niemiecka narracja historyczna – kody pamięci” 14 WRZEŚNIA 2016

2016-08-29

Konferencja FPNP i FWPN

„Polska i niemiecka narracja historyczna – kody pamięci”

14 września 2016 r., w Centrum Konferencyjnym Zielna odbyła się międzynarodowa konferencja „Polska i niemiecka narracja historyczna – kody pamięci” organizowana przez Fundację Polsko-Niemieckie Pojednanie oraz Fundację Współpracy Polsko-Niemieckiej. 

NAGRANIE KONFERENCJI:

https://www.youtube.com/watch?v=IIEr7oYMWzU

 

ZDJĘCIA:

http://fwpn.org.pl/mediateka/zdjecia/konferencja-fpnp-polska-i-niemiecka-narracja-historyczna-kody-pamieci-14-09-2016-r--SKBtcs

Moje przemówienie otwierające konferencję:

Szanowni Państwo,

Witam wszystkich Państwa bardzo serdecznie w siedzibie Fundacji Współpracy Polsko-Niemieckiej.

Ale szczególnie chciałem powitać Pana Profesora Leszka Żukowskiego, Prezesa Zarządu Swiatowego Związku Armii Krajowej. Dziękuje Panu , że znalazł Pan czas dla nas.

Szanowni Państwo, tym razem zaprosiliśmy Państwa wraz z Fundacją Polsko-Niemieckie Pojednanie, na konferencję dot. bardzo istotnej i wrażliwej kwestii w dwustronnych stosunkach polsko-niemieckich.

Chodzi tutaj o polską i niemiecką narrację historyczną definiowaną przez narodowe pryzmaty jakimi są ich różniące się reminiscencje pamięci w Europie.

Szanowni Państwo,

mam nadzieję, że dzisiejsza konferencja zdefiniuje i znajdzie zadawalające odpowiedzi, na kilka zasadniczych kwestii dotyczących dzisiejszych stosunków między obu państwami w obszarze ich polityk historycznych, tzn. ma zademonstrować wkład ukazywania aksjomatów prawdy historycznej, a nie kształtowaniu jej ideologicznej reinterpretacji zgodnie z koniunkturalnym interesem politycznym, prawdę tę programowo i świadomie fałszując.

Szanowni Państwo,

chodzi tutaj o nic innego jak o pamięć zbiorową i jej odtwarzanie zgodne z prawdą historyczną. Konflikty między państwami i narodami powstają poprzez intencjonalne przemilczenia i przeinaczenia właśnie tych prawd historycznych.

Bardzo istotna kwestią staje się to, czy rok 1989 jako okres fundamentalnej cezury zmian dla obu państw, w Polsce ustroju polityczno-osiągnięcie suwerenności, zmiany gospodarczego i kierunku polityki zagranicznej i bezpieczeństwa , a w Niemczech upadek muru berlińskiego i 1990r. połączenie obu państw niemieckich wpłynęło na ich narracje historyczne, również w stosunku do siebie.

Dlatego też pojednanie, czy tez porozumienie polsko-niemieckie powinno być budowane na fundamencie ukazywania możliwie najpełniejszej wiedzy, uwzględniającej wrażliwość drugiej strony i demonstrując głęboką empatię i pokorę w akceptowaniu oczywistych faktów historycznych, a nie podporządkowania ich koniunkturalnej reinterpretacji pasującej do bieżącej sytuacji politycznej lekkomyślnie pustosząc to co zostało już dotychczas osiągnięte.

Szanowni Państwo,

przykładem takiej nieszczęsnej polityki mógł by być m. in. znany Państwu trzyczęściowy serial Nasze matki , nasi ojcowie (Unsere Mutter, unsere Vater) wyemitowany przez II program publicznej telewizji ZDF między 18. a 20 marca 2013r.

Czy chodziło tutaj o pokazanie Armii Krajowej, jako zwykłych bandytów i Polaków jako trybalistycznych Antysemitów, obarczanych współodpowiedzialnością z Niemcami za Holacaust.

Czy była to tylko ignorancja ze strony niemieckiego sąsiada, czy też świadoma deformacja historycznej przeszłości polskiego partnera?. Nie mówiąc już o używanych sformułowaniach „polskie obozy koncentracyjne” czy też niedawno w FAZ użyte, takie słowa jak „zamordowanie tysięcy żydów w polskiej Treblince”, co w sensie semantycznym oznacza dokładnie to samo, co fraza „polskie obozy koncentracyjne".

Szanowni Państwo, dzisiejsza dyskusja

nie powinna być tylko historyczną erystyką przekonywania o swoich racjach. Z pewnością dzisiejsi prelegenci, wyśmienici eksperci, historycy i politolodzy będą zastanawiać się nad kwestiami manipulacji historią i służenia jej w podbudowywaniu celów polityki zagranicznej, gdzie niedawna tragiczna historia, świadome jej fałszowanie, niedopowiedzenia, poprzez przemilczanie faktów i niewygodnych prawd niepotrzebnie deformuje dialog między narodami i społecznościami. Demonstrowanie narracji historycznych tzn. kultur pamięci czemu ta konferencja ma służyć i poddania ich ew. nowej interpretacji nie może stać się instrumentalną kategorią w i długofalowych interesów osiąganiu doraźnych usprawiedliwiających realizacje takich a nie innych celów zapewniających dominację polityczną i przewagę interpretacyjną tych silniejszych nad słabszymi w komunikacji w systemie międzynarodowym.

Kat nie może być jednocześnie ofiarą i porównywać się z nią.

Myślę tutaj o tzw. realizowaniu zadań dyplomacji publicznej i tzw. soft power oraz stwarzania strategii inżynierii narracji historyczno-informacyjnej państwa, która w Polsce znajduj się w powijakach. W naszym kraju nie ma przemyślanej polityki historycznej państwa. W przypadku strony niemieckiej forsuje się utilitarystyczno-liberalny algorytm informacyjny w stosunku do innych państw w obiegu międzynarodowym odpowiadający celom unormowania, czy też znormalizowania polityki państwa, pozytywnie je sankcjonując.

Szanowni Państwo,

W Niemczech przestaje mówić się o winie tylko mówi się o odpowiedzialności.

Dlatego, że pojęcie winy dotyczy tego pokolenia, które już odeszło wraz z systemem dyktatury hitlerowskich Niemiec. Odpowiedzialność jest kategorią odnoszącą się do przyszłości, czyli jest sama w sobie pozytywna, ale oddala od przeszłości, ponieważ włącza mechanizm procesu zapominania. Temu musimy wspólnie my Polacy i Niemcy przeciwdziałać. 

To nie zreinterpretowana narracja historyczna powinna określać przyszłą aktywną czołową rolę Niemiec w Europie, i na pewno nie polityczne zagospodarowywanie i zakamuflowanie, czy też tej narracji świadomym procesom obróbki poddanie historycznego ryceiclingu w jej nowej już pozytywnej szacie ideologicznej celem aktywnego wspomaga zewnętrznych interesów tego państwa.

To nie taki przekaz jest dzisiaj bardzo ważny w stosunkach Niemiec do jej najważniejszego państwa partnerskiego w Europie Środkowo-Wschodniej jakim jest Polska.

Może siła polsko-niemieckiego pojednania powinna być mierzona funkcją polskiej narracji historycznej jako części oficjalnego przekazu państwa niemieckiego w jego zewnętrznych kontaktach?

Również z powodu postępującej europejskiej dezintegracji i braku odpowiedniej metody znalezienia odpowiedzi na te procesy Niemcy powinny włączyć Polskę do swojego kodu pamięci w Europie podkreślając w ten sposób swoje przywiązanie do fundamentów powojennych normatywno-chrześcijańskich kontynentu europejskiego.

Jeżeli zamierza się przewodzić Europie z jej geopolitycznego i geoekonomicznego środka, tak jak to dzisiaj czyni Berlin to trzeba dbać i pamiętać o rzetelności w demonstrowaniu narracji historycznej własnego państwa. Wydaje się, że dzisiaj strona niemiecka jest tego świadoma.

Szanowni Państwo,

Pytania na które będziemy dzisiaj szukać odpowiedzi zostały jasno sformułowane. Najważniejsze to definicja różnic interpretacyjnych narracji historycznych mogących być zarzewiem konfliktów między obu państwami i akcentowanie porozumienia i dialogu, który nie jest prosty, a wręcz skomplikowany wymaga dużej dozy otwartości i gotowości do prowadzenia otwartego dyskursu nt.

Rola i odpowiedzialność elit politycznych i intelektualnych obu państw jest tutaj nie do przecenienia.

Mam nadzieję, że dzisiejsza konferencja będzie istotnym i znaczącym krokiem na tej drodze, a Państwo będziecie usatysfakcjonowani rezultatami i przebiegiem dyskusji w obu panelach, czego życzę Państwu i oczywiście sobie.

Dziękuję za uwagę i zapraszam do pierwszego panelu.

prof. dr hab. Krzysztof Miszczak

 

Konferencja była próbą odpowiedzi m. in. na następujące pytania: Co to jest narracja historyczna państwa? Jaka jest różnica między narracją historyczną a interesem narodowym? Czy są to pojęcia tożsame, czy rozbieżne? Czy w Polsce i w Niemczech mamy do czynienia z całościową strategią narracji historycznej państwa, czy z jej rozproszeniem na różne podmioty – od rządu, przez partie polityczne, po portale internetowe, czasopisma i stacje telewizyjne? Jak skutecznie kształtować polską narrację historyczną odzwierciedlającą interes narodowy państwa polskiego i jak jest kreowana narracja historyczna Republiki Federalnej Niemiec? Identyfikacja różnic narracji historycznych Polski i Niemiec – dzisiaj. Czy mamy do czynienia z ich konfrontacją czy próbą dialogu? Jak to oddziałuje na rozwój stosunków bilateralnych obu państw i społeczeństw?

W ramach konferencji odbyły się dwa panele dyskusyjne z udziałem naukowców, polityków oraz dziennikarzy zajmujących się formułowaniem i transponowaniem wiedzy na temat kodów pamięci państw do szeroko pojętej opinii publicznej:

 

•    Panel I: Falsyfikacja kodów pamięci w Europie

•    Panel II: Narracja historyczna państwa jako element polityki zagranicznej – z punktu widzenia Polski i Niemiec

 

R.S.V.P. fundacja|fwpn.org.pl| style="outline: none; color: rgb(0, 173, 240);"|fundacja|fwpn.org.plkonferencja|fpnp.home.pl| style="outline: none; color: rgb(0, 173, 240);"|konferencja|fpnp.home.pl do 13 września 2016 r.

 

DRAFT programu

09:30   Rejestracja

10:00   Otwarcie konferencji
prof. dr hab. Krzysztof Miszczak, Dyrektor, członek Zarządu Fundacji Współpracy Polsko‑Niemieckiej

10:15-11:45    Panel I: Falsyfikacja kodów pamięci w Europie

  • prof. dr hab. Jan Żaryn, Senator RP, historyk, redaktor naczelny miesięcznika „W Sieci Historii”
  • prof. dr hab. Artur Nowak-Far, Instytut Prawa Szkoły Głównej Handlowej w Warszawie
  • Mec. Szymon Topa, Kancelaria Radców Prawnych i Adwokatów Lech Obara i Współpracownicy
  • prof. dr hab. Ruth Leiserowitz, Zastępca Dyrektora, Niemiecki Instytut Historyczny w Warszawie
  • prof. dr hab. Arkadiusz Stempin, Albert-Ludwigs-Universität Freiburg, Wyższa Szkoła Europejska im. ks. Józefa Tischnera 
     
  • Moderator: Marek Zając, dziennikarz, sekretarz Międzynarodowej Rady Oświęcimskiej

11:45-12:00    Przerwa kawowa

12:00-13:45    Panel II: Narracja historyczna państwa jako element polityki zagranicznej – z punktu widzenia Polski i Niemiec

  • prof. dr hab. Jan Rydel, członek Rady Fundacji Współpracy Polsko-Niemieckiej
  • dr  Mateusz Szpytma, Zastępca Prezesa Instytutu Pamięci Narodowej
  • prof. dr Jürgen Rüttgers, w latach 2005-2010 Premier Nadrenii Północnej-Westfalii, b. Minister Edukacji w rządzie Helmuta Kohla
  • prof. dr hab. Eugeniusz Cezary Król, Instytut Studiów Politycznych PAN
  • prof. dr Constantin Goschler, Wydział Historii Uniwersytetu Ruhry w Bochum
  • dr Andrzej Grajewski, Gość Niedzielny, Szef działu zagranicznego
     
  • Moderator: Jan Pospieszalski, dziennikarz, publicysta

14:00        Podsumowanie konferencji

Dariusz Pawłoś, Przewodniczący Zarządu Fundacji Polsko-Niemieckie Pojednanie

14:30   Lunch

Patronem medialnym konferencji jest TVP Historia oraz Instytut Pamięci Narodowej.

 

Zdjęcie - źródło: Deutsche Welle.